Koszty rozwodu – jaki jest koszt sprawy rozwodowej?
Decydując się na rozwód musisz się przygotować nie tylko na stres i silne emocje, ale również na obciążenie finansowe. Rozwód wiąże się bowiem z konkretnymi kosztami, które nie należą do najniższych. Nie jest możliwe udzielenie uniwersalnej odpowiedzi na pytanie ile kosztuje rozwód, jako że koszty rozwodu zależą od wielu czynników. Z pewnością jednak warto uwzględnić tę kwestię przed wszczęciem postępowania rozwodowego i być przygotowanym na koszty rozwodu. W niniejszym artykule przedstawimy Ci szczegółowy przegląd kosztów związanych z rozwodem. Znajdziesz tutaj odpowiedzi na takie pytania jak: ile kosztuje rozwód z orzeczeniem o winie, jaki jest koszt rozwodu bez orzekania o winie, jak również ile kosztuje adwokat do rozwodu. Zapraszamy do lektury!
Koszty rozwodu – od czego zależą?
Jak już zostało powiedziane, nie jest możliwe udzielenie dokładnej i poprawnej dla wszystkich przypadków odpowiedzi na pytanie jakie są koszty rozwodu. Koszty sprawy rozwodowej nie są kwestią abstrakcyjną i są w zasadzie całkowicie uzależnione od sytuacji faktycznej. Można powiedzieć, że im bardziej skomplikowana jest sprawa i im więcej kwestii sąd ma obowiązek ustalić i rozstrzygnąć, tym koszty sądowe rozwodu będą wyższe. To co wpływa na wysokość kosztów rozwodu to m.in.:
czy małżonkowie oczekują rozwodu z orzekaniem o winie czy bez orzekania o winie – koszt rozwodu bez orzekania o winie jest znacznie mniejszy niż koszt rozwodu z orzeczeniem o winie;
czy małżonkowie mają małoletnie dzieci – powoduje to konieczność rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej, o alimentach oraz o kontaktach (chyba że małżonkowie będą wnioskować o nie orzekanie o kontaktach rodziców z dziećmi), a im więcej kwestii sąd musi rozstrzygnąć tym koszty będą wyższe;
czy któraś ze stron żąda zabezpieczenia alimentów czy zabezpieczenia kontaktów z dziećmi – poza tym, że jest to kolejna kwestia do rozstrzygnięcia dla sądu, to wniosek o zabezpieczenie czy zmianę zabezpieczenia zgłoszony nie w pozwie a na dalszym etapie postępowania podlega opłacie; dodatkowo postanowienia o zabezpieczeniu zazwyczaj są zaskarżone przez co najmniej jednego z małżonków, co oczywiście wiąże się z dodatkowymi kosztami;
czy małżonkowie żądają również podziału majątku wspólnego lub eksmisji drugiego małżonka ze wspólnego miejsca zamieszkania – analogicznie jak wcześniej to kolejne kwestie do rozważenia dla sądu, które muszą się wiązać z podwyższeniem kosztów sprawy rozwodowej;
czy małżonkowie chcą być reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – pomoc profesjonalisty może się okazać nieoceniona w sprawie rozwodowej, nie można jednak zaprzeczyć, że koszty zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego są jednym z najdroższych aspektów rozwodu.
Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia długości postępowania rozwodowego i tego jakie dowody zostaną przeprowadzone. Jeśli konieczne będzie przesłuchanie wielu świadków, przeprowadzenie wielu rozpraw, to nie pozostanie to bez znaczenia dla kosztu rozwodu.
Istotną kwestią w zakresie kosztów postępowania rozwodowego jest też porozumienie pomiędzy małżonkami – jeżeli są oni w stanie porozumieć się co do takich kwestii jak wina w rozpadzie małżeństwa lub żądanie nieorzekania o winie, władza rodzicielska, kontakty z dziećmi, alimenty, wtedy rzecz jasna sąd będzie mógł ograniczyć postępowanie dowodowe i skrócić czas trwania rozwodu, co może znacznie zmniejszyć koszty rozwodu.
Koszty rozwodu – co się na nie składa?
Stałym elementem kosztów rozwodu jest opłata od pozwu rozwodowego. Opłata ta wynosi 600 zł i uiszcza ją osoba wnosząca pozew o rozwód (powód). Konieczne jest wniesienie jej do odpowiedniego sądu okręgowego, do którego kierujesz pozew. Opłaty można dokonać na kilka sposobów – poprzez przelew na rachunek bankowy sądu (podany na stronie internetowej sądu), zakupienie znaków sądowych w kasie sądu lub w tzw. opłatomacie oraz poprzez zakup na platformie Sądowe ePłatności. Do pozwu musisz załączyć dowód dokonania opłaty sądowej, np. potwierdzenie przelewu czy nalepiony na pierwszą stronę pozwu znak sądowy.
Pozostałe koszty mogą się pojawić, jednak nie będzie to miało miejsca w przypadku każdego rozwodu – będzie to zależne np. od tego czy będziesz zgłaszał w toku procesu określone wnioski i żądania czy też nie. Koszty rozwodu można podzielić na kilka kategorii. Pierwszą z nich są opłaty sądowe, na które poza wskazaną wcześniej opłatą od pozwu o rozwód może się składać:
opłata za wniosek o zabezpieczenie kontaktów, alimentów czy miejsca zamieszkania dziecka na czas trwania rozwodu (jeżeli nie jest składany w pozwie rozwodowym tylko w dalszym piśmie w toku sprawy) jak również zmianę zabezpieczenia – 100 zł, jednak jeżeli zabezpieczenia alimentów żąda strona uprawniona do alimentów (rodzic, z którym dziecko zamieszkuje, małżonek uprawniony do alimentów od drugiego małżonka), to wniosek taki jest wolny od opłat;
opłata za podział majątku w trakcie rozwodu (jeżeli któryś z małżonków tego żąda) – przy zgodnym projekcie podziału majątku – 300 zł, w przypadku spornego podziału majątku – 1000 zł;
opłata za wniosek o eksmisję małżonka ze wspólnie zajmowanego mieszkania (możliwy do zgłoszenia jeżeli rażąco naganne zachowanie małżonka uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie – 200 zł;
opłata za sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku/postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia (konieczna do poniesienia jeżeli chcesz zaskarżyć postanowienie dotyczące zabezpieczenia czy wyrok rozwodowy) – 100 zł;
opłata od zażalenia na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia – w przypadku zaskarżenia zabezpieczenia kontaktów, miejsca zamieszkania dziecka – 30 zł, w przypadku zaskarżenia zabezpieczenia alimentów opłata ta jest wyższa i liczona od tzw. wartości przedmiotu zaskarżenia;
opłata od apelacji od wyroku rozwodowego – wynosząca co do zasady 600 zł (w przypadku zaskarżania alimentów liczona od wartości przedmiotu zaskarżenia).
Drugą kategorią są koszty związane z dowodami przeprowadzonymi w toku postępowania:
opinia Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (w skrócie OZSS) – zależnie od konkretnej sprawy od 800 zł do aż 2.000 zł, biegli będą oceniać jakie rozwiązanie w zakresie kontaktów czy władzy rodzicielskiej jest dla dzieci najlepsze. Dowód ten jest przeprowadzany na wniosek stron, ale sądy często korzystają z niego również z urzędu;
wywiad środowiskowy kuratora rodzinnego – około 80 – 200 zł w jednym miejscu. Kurator sprawdza w jakich warunkach dziecko się wychowuje, jaka jest atmosfera w domu, czy dziecko jest odpowiednio zadbane;
opinia biegłego sądowego z zakresu szachowania ruchomości/nieruchomości – około 2.000 – 3.000 zł, dowód możliwy do przeprowadzenia, gdy w toku rozwodu dokonywany jest podział majątku.
Trzecią kategorią kosztów rozwodu są te związane z zastępstwem procesowym, na które składa się:
opłata skarbowa od pełnomocnictwa (konieczna do uiszczenia na rachunek właściwego urzędu miasta w momencie składania do sądu pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi lub radcy prawnemu) – 17 zł;
wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – ile kosztuje adwokat w sprawie rozwodowej zostanie poświęcona odrębna część artykułu.
Szczególnym rodzajem kosztów rozwodu są koszty mediacji. Sąd może skierować małżonków do mediacji, jeżeli wyrażą na to zgodę. Mediacja polega na spotkaniu lub spotkaniach (jeśli potrzebna jest większa ich ilość) z mediatorem, podczas których podejmowane są rozmowy w celu polubownego załatwienia sprawy i ustalenia przez małżonków kompromisu w takich kwestiach jak wina w rozwodzie, władza rodzicielska nad dziećmi, kontakty, alimenty. Pierwsze spotkanie z mediatorem to koszt 150 zł, każde kolejne – 100 zł. Do kosztów mediacji wliczane są także koszty dojazdów mediatora, wynajmu pomieszczenia na spotkanie (do 70 zł za jedno spotkanie) oraz korespondencji (30 zł). Jednak ustalona jest górna granica kosztów mediacji – łącznie mediacja może kosztować maksymalnie 450 zł.
Ile kosztuje rozwód z orzeczeniem o winie?
Jak już zostało wskazane, koszt rozwodu z orzeczeniem o winie jest wyższy niż koszt rozwodu bez orzekania o winie. Wiąże się to z tym, że w toku postępowania rozwodowego, w którym orzeka się o winie konieczne jest przeprowadzenie większej ilości dowodów, postępowanie trwa dłużej, co wiąże się z większymi kosztami. Należy też wziąć pod uwagę ile kosztuje adwokat w sprawie rozwodowej podczas której sąd bada winę – koszty te są zazwyczaj dużo wyższe niż przy rozwodzie bez orzekania o winie.
Ponadto, w przypadku rozwodów z orzekaniem o winie przynajmniej jedna ze stron będzie niezadowolona z rozstrzygnięcia (w przypadku orzeczenia rozwodu z winy obu stron niezadowolone mogą być nawet obie strony), co czyni wysoce prawdopodobnym to, że któryś z małżonków będzie skarżył wyrok rozwodowy, co wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty od sporządzenia uzasadnienia, opłaty od apelacji.
Jeżeli dodatkowo małżonkowie mają małoletnie dzieci i nie są zgodni również co do władzy rodzicielskiej, alimentów czy kontaktów z dziećmi, koszty rozwodu jeszcze bardziej wzrastają. Musisz być zatem przygotowany na znaczne obciążenie finansowe.
Warto jednak pamiętać, że koszty rozwodu ponosi strona przegrywająca sprawę. W przypadku Twojej wygranej (orzeczenia rozwodu nie z Twojej winy, a z winy drugiego małżonka), małżonek przegrywający będzie musiał ponieść nieuiszczone do tej pory koszty sądowe (np. koszty opinii OZSS), jak również zwrócić Ci poniesione koszty, w tym opłatę od pozwu (jeśli ją poniosłeś) i koszty zastępstwa procesowego. Sąd zasądza koszty zastępstwa procesowego według stawek ustalonych w rozporządzeniu – może to być kwota równa 720 zł, lub w sprawach szczególnie zawiłych i długich możliwe jest zasądzenie wielokrotności tej kwoty, maksymalnie 4.320 zł. Resztę wynagrodzenia pełnomocnika strona wygrywająca musi ponieść samodzielnie. Wygrana może zatem oznaczać zwrot przynajmniej części poniesionych kosztów.
Koszty rozwodu bez orzekania o winie
Skoro wiesz już ile kosztuje rozwód z orzeczeniem o winie, czas przejść do kosztów rozwodu bez orzekania o winie. Koszty te jak już wspomnieliśmy są niższe. W toku rozwodu bez orzekania o winie nie przeprowadza się bowiem tak wielu dowodów – jeżeli małżonkowie nie mają małoletnich dzieci lub są zgodni również co do kwestii wychowawczych, to taki rozwód może zakończyć się już na pierwszej rozprawie. Im więcej kwestii zgodnych między małżonkami tym koszty rozwodu będą niższe. Warto zatem porozumieć się nie tylko co do winy, ale również i co do alimentów, kontaktów, władzy rodzicielskiej, gdyż to również zniweluje koszty rozwodu (np. eliminując konieczność przeprowadzania dowodu z opinii OZSS). Jeżeli jednak taki dowód zostanie przeprowadzony, to małżonkowie (tak samo jak w przypadku rozwodu z winy obu stron) zazwyczaj ponoszą koszty jego przeprowadzenia po połowie.
Również to ile bierze adwokat za rozwód bez orzekania o winie wpływa na to, że koszty te są zazwyczaj niższe, jako że honoraria pełnomocników przy takich rozwodach są niższe.
W przypadku porozumienia małżonków co do winy mniejsze jest prawdopodobieństwo, że którakolwiek ze stron zaskarży wyrok rozwodowy. Prawdopodobieństwo to jest zaś równe zeru, jeżeli małżonkowie porozumieli się w innych kwestiach, np. dotyczących ich dzieci. Eliminuje to koszty sporządzenia uzasadnienia oraz opłacenia apelacji.
Kiedy małżonkowie będą zgodnie żądać rozwodu bez orzekania o winie i takie orzeczenie zapadnie, sąd zwróci Ci połowę wniesionej opłaty, czyli 300 zł. Co więcej, były małżonek ma obowiązek zwrócić Ci połowę pozostałej kwoty, czyli 150 zł. Sama opłata od pozwu zmniejszy się zatem z kwoty 600 zł do kwoty 150 zł od każdego z małżonka.
Ile kosztuje adwokat w sprawie rozwodowej?
Odpowiedź na pytanie ile kosztuje adwokat do rozwodu jest najczęściej zadawanym przez klientów pytaniem, ponieważ honorarium pełnomocnika stanowi zazwyczaj największą część kosztów rozwodu. Małżonkowie często decydują się na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, gdyż sprawy rozwodowe są dość skomplikowane, zwłaszcza gdy między małżonkami występuje silny konflikt. Pomoc profesjonalisty może wtedy pozwolić uzyskać korzystny dla Ciebie wyrok.
Jednak ponownie jak w przypadku kosztów sądowych, ciężko jest ogólnie określić ile bierze adwokat za rozwód. Wynagrodzenie adwokata jest ustalane indywidualnie z każdym klientem. Zależy od okoliczności faktycznych sprawy – czy małżonkowie zgadzają się co do większości kwestii czy też nie, czy mają dzieci a zatem trzeba rozwiązać też zagadnienia władzy rodzicielskiej, kontaktów, alimentów. Na honorarium wpływa również to, czego oczekujesz – rozwodu z orzekaniem o winie czy bez. Jedną z dość powszechnie przyjętych przez adwokatów zasad jest mniejsze wynagrodzenie w przypadku postępowań rozwodowych bez orzekania o winie. Jeżeli w toku rozwodu ma być również dokonany podział majątku, to dodatkowo zwiększy to wynagrodzenie adwokata.
Wszystkie wymienione kwestie wpływają na ilość nakładu pracy pełnomocnika w sprawie – sporządzanie wielu pism procesowych, wniosków o zabezpieczenie, zażaleń, udział w nawet kilkugodzinnych rozprawach. A im większe nakłady pracy tym wyższe wynagrodzenie. Honorarium adwokata lub radcy prawnego zależy również od renomy pełnomocnika, posiadanego przez niego doświadczenia. Zauważalne jest również to, że w większych miastach adwokaci i radcy prawni pobierają większe wynagrodzenie niż w mniejszych miejscowościach.
W przypadku rozwodów prostych, bez orzekania o winie, gdy małżonkowie nie mają dzieci wynagrodzenie adwokata może wynosić około 3.000 – 4.000 zł. Jeżeli małżonkowie mają dzieci i pojawiają się kwestie władzy rodzicielskiej, kontaktów, alimentów, zabezpieczenia, za pełnomocnika trzeba będzie zapłacić nawet kilka tysięcy więcej. Dodatkowe kilka tysięcy zapłacisz za rozwód z orzekaniem o winie. Natomiast jeśli oczekujesz rozwodu z orzekaniem o winie i między Tobą a małżonkiem jest wiele kwestii spornych odnośnie dzieci, to koszt pomocy adwokata może sięgnąć kilkunastu tysięcy złotych. Każdy pełnomocnik powinien jednak już na początku sprawy poinformować Cię ile wyniesie jego wynagrodzenie, abyś był w pełni przygotowany na te koszty.
Koszty rozwodu – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Ile kosztuje rozwód z orzeczeniem o winie?
Koszt rozwodu z orzeczeniem o winie jest z pewnością wyższy niż koszt rozwodu bez orzekania o winie. Konieczne jest bowiem przeprowadzenie większej ilości dowodów, które wiążą się z większymi kosztami. Ważne jest też to ile kosztuje adwokat w sprawie rozwodowej podczas której sąd bada winę – koszty te są zazwyczaj dużo wyższe niż przy rozwodzie bez orzekania o winie. Ponadto, jako że w przypadku rozwodów z orzekaniem o winie jedna lub obie strony będą niezadowolona z rozstrzygnięcia, najprawdopodobniej dojdzie do zaskarżenia wyroku, co wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty od sporządzenia uzasadnienia, opłaty od apelacji. Koszty rozwodu będą jeszcze wyższe, jeżeli małżonkowie mają małoletnie dzieci i nie są zgodni również co do kwestii wychowawczych.
2. Jaki jest koszt rozwodu bez orzekania o winie?
Koszt rozwodu bez orzekania o winie jest niższy niż koszt rozwodu z orzekaniem o winie i to znacznie. W toku rozwodu bez orzekania o winie nie przeprowadza się bowiem tak wielu dowodów. Jeżeli małżonkowie nie mają małoletnich dzieci lub są zgodni również co do kwestii wychowawczych, to koszt rozwodu nie będzie wysoki. Im więcej kwestii zgodnych między małżonkami tym koszty rozwodu będą niższe. Honoraria pełnomocników również są niższe w przypadku takich rozwodów. Porozumienie małżonków występujące przy rozwodzie bez orzekania o winie sprawia również, że wyroki rozwodowe wydane w takich sprawach zazwyczaj nie jest zaskarżane, co eliminuje koszty sporządzenia uzasadnienia oraz opłacenia apelacji.
3. Ile bierze adwokat za rozwód?
Nie jest możliwe abstrakcyjne określenie tego ile kosztuje adwokat do rozwodu. Honoraria adwokatów są bardzo zróżnicowane, zależą od zawiłości sprawy, ilości kwestii spornych między małżonkami, tego czy rozwód ma być z orzekaniem o winie czy też nie, czy przeprowadzany jest również podział majątku. W przypadku spraw prostych, bez orzekania o winie wynagrodzenie pełnomocnika to około 3.000-4.000 zł. Jednak w przypadku spraw skomplikowanych, gdzie nakład pracy adwokata jest znaczny a postępowanie trwają kilka lat, koszty mogą sięgać nawet kilkunastu tysięcy złotych. Ponadto, skorzystanie z pomocy doświadczonego adwokata specjalizującego się w sprawach rozwodowych będzie droższe, podobnie jak reprezentacja przez pełnomocnika w większych miastach.
